Home / خبرها / آیا SS-OCT آینده ی تصویربرداری بدون اشعه برای تشخیص بیماری های دندانی است؟

آیا SS-OCT آینده ی تصویربرداری بدون اشعه برای تشخیص بیماری های دندانی است؟

۱۶ اکتبر ۲۰۲۰- بر اساس مقاله ای که در شماره ی نوامبر مجله ی Japanese Dental Science Review منتشر شده است، توموگرافی انسجام نوری سواِپت سورس (SS-OCT) [1]، با ارائه ی تصاویر کراس سکشنال با وضوح بالا(رزولوشن میکرومتری) از دندان ها، به دندانپزشکان اجازه می دهد تا پوسیدگی ها، ترک ها و موارد دیگر را بدون قرار دادن بیماران در معرض اشعه ی ایکس، تشخیص دهند.

در این مقاله آمده است که از این فناوری تصویربرداری می توان برای نوزادان، کودکان خردسال و زنان باردار بدون قرار دادن آنها در معرض اشعه ایکس استفاده کرد و با تکامل آن، ممکن است از این فناوری در تشخیص سایر بیماریهای دهان نظیر بیماری های بافتهای نرم دهان و بیماری پریودنتال استفاده شود.

محققان به سرپرستی دکتر یاسوشی شیمادا از دانشکده تحصیلات تکمیلی پزشکی، دندانپزشکی و علوم دارویی در دانشگاه اوکایاما در ژاپن، نوشتند: در دندانپزشکی، تصویربرداری OCT برای تشخیص پوسیدگی دندان، ترک دندان و تغییرات ناشی از پیری در ساختار دندان مانند ضایعات غیر سرطانی سرویکال (NCCL) و سایش اکلوزالی دندان بسیار مناسب است.

SS-OCT was used on the anterior tooth to provide real-time cross-sectional imaging
از فن آوری SS-OCT برای تهیه تصاویر کراس سکشنال در زمان واقعی از دندان قدامی استفاده شده است. در سمت راست تصویر مینا و عاج دندان، و همچنین محل اتصال عاج-مینا به عنوان مرز بین دو ساختار مشاهده می شود.

دقت بیشتر

توموگرافی انسجام نوری یک تکنیک تصویربرداری است که تصاویر مقطعی(کراس سکشنال) از ساختارهای بیولوژیک شفاف یا نیمه شفاف مانند دندانها، با سطح تفکیکی در حد میکروسکوپ ارائه می دهد. برخلاف اشعه ایکس، OCT از نور برای ایجاد تصاویر استفاده می کند، بنابراین خطر قرار گرفتن در معرض اشعه وجود ندارد.

سیستم های OCT اولیه از تشخیصtime-domain  استفاده می کردند، این زمانی است که تاخیر زمان تابش نور با اندازه گیری سیگنال تداخل به عنوان تابعی از زمان، در حالی که بازوی مرجع طول مسیر نوری را اسکن می کند، تعیین می گردد. این فناوری همواره در حال تغییر و پیشرفت است. آخرین نسخه ی این فن آوری، SS-OCT است که با کمک آن وضوح تصویر و سرعت تصویربرداری به طور قابل توجهی بهبود یافته است. نویسندگان اظهار داشتند که با استفاده از SS-OCT ، یک لیزر قابل تنظیم، نوری با طول موج مادون قرمز نزدیک را جارو می کند، بدین ترتیب تصویربرداری را در زمان واقعی را ممکن می سازد.

یک دیدگاه روشن در عمق

نویسندگان نوشتند: هنگامی که از این روش استفاده می شود، مینای دندان در محدوده طول موج مورد استفاده در OCT ، تقریباً شفاف می شود. تشخیص محل مینا و عاج در محل اتصال عاج-مینا به راحتی امکان پذیر است زیرا مانند یک حاشیه تاریک بنظر می رسد. مناطقی از مینای دندان و عاج که دمینرالیزه شده اند، به صورت مناطق روشن دیده می شوند، که این امر به دلیل تشکیل منافذ میکروی بسیار زیاد در این مناطق است که در آن سیگنال های عکسبرداری backscatter[2] افزایش می یابد.

در تصاویربرداری SS-OCT ، مارجین بالایی حفره، سیگنال را منعکس می کند، که به صورت یک مرز روشن متمایز در مواردی که پوسیدگی حفره ای در منطقه ی بین دندانی یا اکلوزال پنهان است، دیده می شود. محققان نوشتند که این روش تصویربرداری می تواند عمق نفوذ ترک دندان را حتی در مواردی که شکستگی از محل اتصال مینا- عاج فراتر رفته باشد، تعیین کند.

SS-OCT images of occlusal caries and corresponding histological view after cross-sectioning
تصاویر SS-OCT از پوسیدگیهای اکلوزال (A1 ، B1) و نمای بافتی مربوطه پس از کراس سکشنینگ (A2 ، B2). دمینرالیزاسیون مینای دندان در شکاف اکلوزال به صورت منطقه ای با روشنایی بیشتر در عمق محل اتصال عاج-مینا (پیکان ۱) قابل مشاهده است. وجود پوسیدگی عاجی پنهان در SS-OCT به علت سیگنال برگشتی(backscattering signal) از مرز ضایعه (B1) ، کاملا قابل تشخیص است. ضایعه در امتداد محل اتصال مینا-عاج گسترش یافته و به صورت یک خط روشن ظاهر شده است (پیکان ۲).

موارد استفاده در آینده

 تصویربرداریSS-OCT ، به دلیل حساسیت و اختصاصی بودن بالای آن برای تشخیص پوسیدگی ها، ترک ها، ضایعات غیر سرطانی سرویکال و سایش اکلوزالی دندان مناسب است. به گفته نویسندگان، با ادامه پیشرفت این فناوری، احتمالاً می توان از آن در سایر تشخیص ها استفاده کرد.

آنها نوشتند: تکامل بیشتر این فناوری به دندانپزشکان این امکان را می دهد که از تصویربرداری OCT برای تشخیص بیماری پریودنتال و بیماری های بافت نرم دهان نیز استفاده کنند.

منبع:

https://www.drbicuspid.com/index.aspx?sec=sup&sub=img&pag=dis&ItemID=327416


[۱] Swept-source optical coherence tomography برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد این نوع از تصویر برداری به آدرس زیر مراجعه کنید: http://wiki.sbmu.ac.ir/index.php/(Optical_Coherence_Tomography(OCT

[۲] پراکنش انرژی الکترومغناطیسی توسط ذرات ریز و برگشت آن به منبع ارسال کننده.