Home / خبرها / غدد بزاقی جدیدی با کمک تصویربرداری کشف گردید؛ آیا محافظت از این غدد در حین رادیوتراپی می تواند به بیماران سرطانی کمک کند؟

غدد بزاقی جدیدی با کمک تصویربرداری کشف گردید؛ آیا محافظت از این غدد در حین رادیوتراپی می تواند به بیماران سرطانی کمک کند؟

۲۷ اکتبر ۲۰۲۰ – محققان انستیتو سرطان هلند در آمستردام یک عضو جدید را در گلوی انسان کشف کردند. هنگامیکه این پژوهشگران مشغول آزمایش اسکن جدید PSMA PET-CT[1] برای ردیابی سرطان پروستات بودند، به طور تصادفی یک جفت غده ی بزاقی را در داخل جمجمه در محلی که حفره بینی و گلو به هم می پیوندند، در اعماق بخش بالایی گلو شناسایی کردند.

در این نوع اسکن، محققان یک ردیاب رادیواکتیو- آنتی ژن غشایی اختصاصی پروستات (PSMA) که یک نشانگر زیستی تصویربرداری برای سرطان پروستات می باشد- را به بیمار تزریق و مسیر آن را ردیابی کردند. این فرایند برای ردیابی متاستاز تومورهای پروستات کارآمد است، اما جالب آنکه با کمک آن بافت غدد بزاقی جدید را کشف کردند. این اعضای جدید بدن tubarial salivary glands نامیده شدند و محققان معتقدند آنها فضای نازوفارناکس را مرطوب می کنند. این یافته ها اخیراً در Radiotherapy & Oncology منتشر شده است.

محافظت از این غدد در هنگام رادیوتراپی ممکن است به جلوگیری از عوارض رادیوتراپی (RT) مانند خشکی دهان کمک کرده و به بیماران مبتلا به سرطان سر و گردن (HNC) کمک کند تا کیفیت زندگی بهتری را در ادامه ی زندگی خود داشته باشند.

دکترMatthijs Valstar  ، رهبر این گروه تحقیقاتی از بخش سرطان سر و گردن در انستیتوی سرطان هلند، گفت: بر اساس اطلاعات ما، این اولین توصیف از مکان قرار گیری یک جفت غده ی مخاطی ماکروسکوپی در دیواره خلفی جانبی نازوفارنکس انسان است و نشانه ای از ارتباط بالینی آنها در رادیوتراپی بیماران مبتلا به سرطان سر و گردن است.

بازسازی سه بعدی تعاملی اسلایدهای بافت شناسی غده ی تازه شناسایی شده. نمایش شماتیک ناحیه توروس توباریوس با غده ی جدیدا کشف شده، در شرایط آناتومیکی آن (تصویر سمت چپ) و به عنوان بازسازی سه بعدی بافت (تصویر سمت راست). بافت غده به رنگ زرد (acini) و مجرا به رنگ آبی روشن نشان داده شده است. نمای پشتی میانی نشان می دهد که چگونه غده توباری با غضروف زیرین توروس توباریوس (آبی تیره) و عضله (صورتی) ارتباط دارد.

تصویربرداری جدید، چشم اندازهای جدید

دکتر Valstar و همکارانش نوشتند که روش تصویربرداری مولکولی جدیدتر PSMA-PET / CT می تواند غدد بزاقی را با حساسیت و ویژگی بالا نشان دهد. این امر به محققان اجازه داد تا ساختار دو طرفه ی ناشناخته ای را در ناحیه ی نازوفارنکس، با جذب لیگاند کشف کنند. ساختار این غده بسیار شبیه غدد بزاقی پاروتید، زیر فکی، و زیرزبانی است.

محققان این فرضیه را مطرح کردند که این غدد جدید می توانند نقش فیزیولوژیکی در بلع و لوبریکیشن ناحیه ی نازوفارنکس و اروفارنکس داشته باشد. بنابراین، کسب اطلاعات بیشتر در مورد این غده ی جدید می تواند به طور بالقوه به نفع بیماران مبتلا به سرطان سر و گردن باشد. تابش اشعه خارجی با دوز بالا در طی پرتودرمانی به غدد بزاقی، می تواند منجر به تجربه ی خشکی دهان و دیسفاژی در بیماران شود. این شرایط می تواند مشکلات مختلفی از جمله خطر پوسیدگی دندان و عفونت های دهانی و مشکلات گفتاری و هضم را برای بیماران ایجاد کند. به عنوان یک نتیجه از پرتودرمانی، غدد بزاقی اصلی به عنوان ارگانهای در معرض خطر، باید از آسیب ناشی از پرتودرمانی محافظت شوند. بهمین دلیل محققان تاثیر رادیوتراپی را بر این غدد تازه کشف شده بررسی کردند.

تجزیه و تحلیل

دکتر والستار و همکارانش به بررسی بافت PSMA مثبت در نازوفارنکس از روی اسکن  PSMA-PET / CT از یک مطالعه ی گذشته نگر با ۱۰۰ اسکن متوالی از بیماران مبتلا به سرطان پروستات یا سرطان غده ی مجرای ادرار، پرداختند. علاوه بر این، ویژگی های مورفولوژیکی و بافت شناسی این غدد را در دو جسد انسانی ارزیابی نمودند. آنها برای مطالعه اثرات پرتودرمانی بر ترشح بزاق و بلع، همچنین داده های بالینی جمع آوری شده از گروهی متشکل از ۷۲۳ بیمار مبتلا به سرطان سر و گردن تجزیه و تحلیل کردند و با استفاده از تجزیه و تحلیل رگرسیون لجستیک چند متغیره، ارتباط بین دوز رادیوتراپی و خشکی دهان یا دیسفاژی را ارزیابی نمودند.

همه ۱۰۰ بیمار مبتلا به سرطان پروستات یک منطقه ی PSMA مثبت دو طرفه با طول متوسط ​​۴ سانتی متر را نشان دادند. بررسی غدد و بازسازی سه بعدی، حضور غدد مخاطی PSMA ، غالباً با مجاری تخلیه ی متعدد را تأیید کرد. به گفته نویسندگان، آنها عمدتا در نزدیکی توبوس توباریوس پیدا شدند.

در بیماران مبتلا به سرطان سر و گردن، میانگین دوز رادیوتراپی در ناحیه ی این غده به طور معنی داری با خشکی دهان و دیسفاژی حداقل درجه ۲ ، در ۱۲ ماه پس از درمان مرتبط بود. به گفته نویسندگان، نتایج در طی پیگیری ۲۴ ماهه مشابه بود.

این مطالعه محدودیت هایی داشت. برای مثال، ۹ تا ۳۷ درصد از اطلاعات مربوط به سمیت در بعضی از نقاط به دلیل مرگ، عود یا پیگیری های محدود در دسترس نبود.

PSMA-PET ، به صورت سیگنال نارنجی در CT مرجع پروجکت شده است. غدد بزاقی پاروتید، تحت فکی و زیرزبانی به میزان فراوانی PSMA را بیان می کنند. یک ساختار ناشناخته در نازوفارنکس ویژگی های تصویربرداری مشابهی را نشان می دهد (فلش). محل و میزان غدد tubarial در یک بیمار تصادفی: مقطع کرونال (B) ، اگزیال (C) و ساژیتال (D) در سطح توبوس توباریوس PSMA-PET به صورت مناطق زرد در CT خاکستری دیده می شوند. ساختار غده به صورت بافت PSMA مثبت (فلش) قابل مشاهده است. برش های کرونال همچنین برخی از قسمت های غدد پاروتید و زیر فکی را نشان می دهد که خصوصیات تصویربرداری مشابهی را نشان می دهند.

آیا پروتکل بالینی تغییر می کند؟

به گفته ی نویسندگان، به نظر می رسد در نظر گرفتن غدد tubarial به عنوان اعضای در معرض خطر هنگام پرتودرمانی گام منطقی بعدی باشد. با این حال، آنها معتقدند که اعتبار این اقدام باید توسط یک مجموعه از داده های مستقل تایید شود و قبل از ایجاد هر گونه تغییر در پروتکل های بالینی، باید این اطلاعات بیشتر مورد مطالعه قرار گیرد.

آنها نوشتند: نتیجه می گیریم که نازوفارنکس انسان دارای غدد بزاقی ماکروسکوپی دو طرفه ای است که قبلاً نادیده گرفته شده بودند، یافته های ما نشان می دهد که جلوگیری از آسیب به غدد tubarial می تواند فرصتی را برای جلوگیری از عوارض جانبی ناشی از رادیوتراپی و حفظ بهتر کیفیت زندگی بیماران فراهم کند.

منبع:

https://www.drbicuspid.com/index.aspx?sec=sup&sub=img&pag=dis&ItemID=327480


[۱] توموگرافی انتشار پوزیترون /(PET)  توموگرافی کامپیوتری (CT) با لیگاندهای نشاندار