Breaking News

تخریب مینای دندان در بیماری سلیاک ممکن است ناشی از یک واکنش خود ایمنی باشد

24 نوامبر 2023- بر اساس یک مطالعه ی جدید، تخریب مینای دندان که در بیماری سلیاک شایع است، ممکن است ناشی از یک واکنش خودایمنی باشد که توسط پروتئین های روده یا غذا ایجاد می شود. نتایج این مطالعه ی مشترک بین المللی که موسسه دندانپزشکی دانشگاه فنلاند شرقی در آن شرکت داشت در ژورنال Nature منتشر گردید.

محققان ارتباطی را بین اختلالات رشدی مینای دندان- که در برخی بیماری‌های خودایمنی مانند بیماری سلیاک مشاهده می شود- و ظهور اتوآنتی‌بادی‌ها علیه پروتئین‌های مسئول تشکیل مینای دندان سالم، پیدا کردند.

بیماری سلیاک، یکی از شایع ترین بیماری های خودایمنی حال حاضر در جهان است که بیشتر در دوران کودکی ایجاد می شود و از هر 100 نفر 1 نفر را مبتلا می کند.

آنزیمی در روده کوچک به نام ترانس گلوتامیناز 2 (TGM2) با ایجاد تغییری در پروتئین گلیادین(یک جزء از گلوتن در رژیم غذایی) در روده، نقش کلیدی در شروع بیماری سلیاک دارد. سیستم ایمنی افراد مبتلا به سلیاک به کمپلکس آنزیم/گلیادین واکنش نشان می دهد و اتوآنتی بادی هایی را علیه هر دوی این پروتئین ها تولید می کند. ظهور آنتی بادی ها علیه TGM2 به قدری مختص این بیماری است که برای غربالگری بیماری سلیاک نیز استفاده می شود.

اگرچه علامت اصلی بیماری سلیاک التهاب روده است، اما به خوبی مشخص شده است که در کودکان مبتلا به این بیماری، مینای دندان اغلب به درستی رشد نمی کند. در اغلب اوقات، دندانپزشک کودک اولین کسی است که به بیماری سلیاک مشکوک می شود.

برای مدت طولانی تصور می شد که تظاهرات دندانی در بیماری سلیاک عمدتاً ناشی از سوء جذب مرتبط با التهاب روده است. با این حال، مطالعه ی حاضر برای اولین بار نشان داد که نقص در تشکیل مینای دندان می تواند ناشی از آنتی بادی های تولید شده علیه پروتئین ها در روده یا در رژیم غذایی باشد که به پروتئین هایی که رشد مینای دندان را کنترل می کنند، متصل می شوند. این به دلیل این واقعیت است که پروتئین های مینای دندان دارای مکان های اتصالی برای آنتی بادی ها هستند که مشابه با مکان اتصال در آنزیم TGM2 و پروتئین کاپا-کازئین موجود در شیر گاو است.

در این مطالعه محققانی از جمهوری چک، اسرائیل، نروژ، مجارستان و فنلاند، 48 بزرگسال و 21 کودک مبتلا به بیماری سلیاک و همچنین 28 بیمار مبتلا به APS1 -یک بیماری خودایمنی دیگر- را دنبال کردند.

پاسخ ایمنی مربوط به آسیب به مینای دندان همچنین در مدل های حیوانی مورد مطالعه قرار گرفت. پرفسور Szabolcs Felszeghy استاد دانشگاه فنلاند شرقی و تیمش نشان دادند که آنتی بادی‌ها علیه TGM2 در بیماران مبتلا به بیماری سلیاک می‌توانند به پروتئین‌های مینای دندان متصل شوند و در نتیجه در رشد دندان اختلال ایجاد کنند.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2023-11-tooth-enamel-celiac-disease-autoimmune.html