Home / حقایقی درباره ی دندانهای سالم: مراقبت از دندانها در خانه / چه اقداماتی برای جلوگیری و رفع لکه های قهوه ای روی دندان باید انجام داد؟

چه اقداماتی برای جلوگیری و رفع لکه های قهوه ای روی دندان باید انجام داد؟

۱۲ آوریل ۲۰۱۸ – ایجاد نقاط یا لکه هایی به رنگ قهوه ای بر روی دندان ها بسیار رایج است. مردم اغلب می توانند با تغییر برخی از شیوه های زندگی یا مراجعه به دندانپزشک از ایجاد آنها جلوگیری کرده یا آنها را برطرف کنند.
رنگ این نقاط ممکن است از زرد متمایل به قهوه ای تا قهوه ای متمایل به سیاه متفاوت باشد. شکل و اندازه آنها نیز ممکن است متفاوت باشد. برخی از افراد ممكن است لکه های نامنظم و کک مکی بر روی دندانهای خود داشته باشند، در حالی كه در برخی افراد این تغییر رنگ مانند خطوطی قهوه ای بر روی دندانها ظاهر شود.
در این مقاله، به آنچه باعث ایجاد نقاط رنگی بر روی دندان ها می شود، می پردازیم. همچنین راه هایی برای جلوگیری و برطرف نمودن آنها ارائه می دهیم.
علل
عوامل زیر می توانند منجر به تشکیل لکه های قهوه ای بر روی دندان ها شوند:

غذاها و نوشیدنی ها

بسیاری از غذاها و نوشیدنی های تیره رنگ، حاوی مواد شیمیایی به نام کروموژن هستند. از جمله ی این کروموژنها می توان به اسید تانیک موجود در شراب قرمز اشاره نمود، این گونه مواد شیمیایی می توانند سبب تشکیل لکه هایی بر روی مینای دندان شوند. با گذشت زمان، این لکه ها ممکن است دائمی شوند، به خصوص اگر بهداشت دهان و دندان فرد ضعیف باشد.
غذاها و نوشیدنی هایی که حاوی رنگ های مصنوعی هستند نیز می توانند باعث تغییر رنگ دندان ها شوند.
نیکوتین و محصولات تنباکو
این مواد شامل ذراتی هستند که می توانند در حفره های میکروسکوپی مینای دندان نفوذ کنند. این ذرات با استفاده ی مکرر از این محصولات در این حفره ها تجمع یافته و می توانند سبب تغییر رنگ دندان ها شوند. تغییر رنگ ناشی از سیگار کشیدن، جویدن، یا نگه داشتن تنباکو یا مواد دخانی در دهان، در طول زمان تیره تر شده و برطرف نمودن آنها سخت تر می گردد.

جرم دندان
هزاران باکتری موجود در دهان به طور مداوم با بزاق و ذرات غذا مخلوط می شوند و یک فیلم چسبنده و شفاف به نام پلاک ایجاد می کنند.
ما پلاک ها را با استفاده از مسواک زدن و نخ کشیدن کنترل می کنیم. بهداشت ضعیف دهان و دندان موجب سخت شدن پلاک ها می گردد و آنها را به یک پوشش دائمی که به آن جرم می گویند، تبدیل می کند. هنگامی که جرم تشکیل می شود، فقط یک متخصص دندانپزشک می تواند آن را از روی دندانها پاک کند. به غیر از بهداشت دهان و دندان، عوامل زیر باعث افزایش خطر تشکیل جرم می شوند:

  • سیگار کشیدن
  • بیماری شدید، بستری و یا معلولیت حرکتی
  • دیابت
  • تغییرات هورمونی، مانند تغییراتی که در دوران بلوغ، بارداری و یائسگی رخ می دهد.
  • داروهایی که میزان بزاق دهان را کاهش می دهند، مانند بلاکرهای عصبی و یا داروهایی که برای مدیریت ایدز تجویز می شوند.

پوسیدگی دندان
باکتریهای ساکن در پلاک و جرم های دندانی، از مواد قندی که از دهان عبور می کند، تغذیه می کنند و سپس انواعی از اسیدها را بعنوان محصول جانبی تولید می کنند که مینای دندان را تضعیف می کند. طبیعت ضخیم و لایه ای پلاک و جرم، منجر به تولید این اسیدها برای مدت طولانی در مجاورت دندان ها می شود.
همانطور که اسیدها مینا را تضعیف می کنند، لایه های زرد رنگ زیرین دندان آشکار می شود که در این حالت ممکن است دندان ها به رنگ زرد مایل به قهوه ای دیده شوند. اگر پوسیدگی به اندازه ی کافی شدید باشد، اسیدها می توانند درون دندان یک سوراخ یا حفره ایجاد کنند که به رنگ تیره دیده می شود.
حتی ترکها و شکافهای کوچک بر روی دندان می تواند منجر به ورود باکتری ها به دندان و بروز پوسیدگی شود.
در بسیاری از افراد وقتی که باکتری ها از طریق شکاف وارد دندان می شوند، نقاط تاریک پوسیدگی در اطراف لبه های پرشده ی دندان یا روکش ایجاد می گردد.
حفره های دندانی اغلب با ناراحتی همراه هستند و هنگامی که بزرگ باشند می توانند سبب ایجاد درد شدیدی شوند. اغلب این گونه پوسیدگی ها منجر به لخت شدن ریشه یا عصب می شود، بنابراین در این شرایط دندان ها اغلب به غذاها و نوشیدنی های سرد و گرم حساس می شوند.
سالخوردگی
با افزایش سن افراد، مینای سفید رنگ دندان که از دندان ها محافظت می کند، به آرامی تخریب می شود و لایه های دنتین(عاج) زرد رنگ که در زیر قرار دارند، نمایان می شوند. این فرآیند طبیعی می تواند منجر به تشکیل لکه های زرد مایل به قهوه ای یا لکه های بزرگ یا تغییر رنگ دندان ها شود.
ژنتیک
رنگ طبیعی دندان افراد با هم متفاوت است و در برخی افراد ممکن است تیره تر از دیگران باشد.
سایر عوامل ژنتیکی عبارتند از:

  • استحکام مینای دندان
  • چگونگی پاسخ مینای دندان به رنگدانه ها و اسیدها
  • میزان قرارگیری مینای دندان در معرض عوامل فرساینده و ساینده
  • بیماریهای ارثی، مانند دندان زایی ناقص یا dentinogenesis imperfect
  • بیماریهای رشدی که در تشکیل مناسب استخوانها و دندان ها خلل ایجاد می کند

کار دندانپزشکی قبلی
پر کردن دندان ها، روکش ها و بریج ها در نهایت فرسوده شده و رنگ خود را از دست می دهند. در این صورت، فلز موجود در پر کردگی می تواند رنگ خود را در طول زمان به دندان منتقل کند.
داروها
بعضی از داروها باعث تغییر رنگ دندان ها می شوند، به ویژه آنتی بیوتیک تتراسایکلین و آنتی بیوتیک های مرتبط با آن. این نوع تغییر رنگ در کودکان بسیار رایج است.
سایر داروهای مرتبط با تشکیل لکه های قهوه ای روی دندان عبارتند از: گلیبن کلامید (گلیناز) و کلرهگزیدین که یک دهانشویه ی دارویی است.

هایپوپلازی مینا (Enamel Hypoplasia)

این بیماری ناشی از اختلال در رشد است که باعث سخت شدن اما نازک شدن مینای دندان می گردد، بطوریکه کانتور دندان ممکن است دارای لکه های قهوه ای، سفید گچی یا زرد مایل به قهوه ای باشد.
هایپوپلازی مینا می تواند اکتسابی باشد، اما گاهی اوقات از زمان تولد وجود دارد. در این مورد، به آن amelogenesis imperfecta (بیماری نقص تشکیل مینای دندان) می گویند.

علل شایع و عوامل خطر هایپوپلازی مینا عبارتند از:

  • کمبود مواد مغذی، به ویژه کلسیم
  • آسیب دوران جنینی یا تولد زودرس
  • عفونت های ویروسی و باکتریایی، مانند سرخک یا آبله مرغان
  • بیماری مادر یا سوء تغذیه در دوران بارداری
  • قرار گرفتن در معرض سموم و آلرژن ها
  • فلوروزیس یا مصرف فلوراید
  • آسیب یا تخریب دندان

بیماری سلیاک

علائم دندانی اغلب اولین علائم قابل توجه از بیماری سلیاک هستند، که اغلب عبارتند از:

  • لکه هایی به رنگ قهوه ای، زرد یا سفید
  • مینای ضعیف
  • حفره و پوسیدگی
  • شفافیت

این علایم اغلب در دندانهای مولر و دندانهای اینسیزور رخ می دهند و در هر دو طرف دهان ظاهر می شوند.

فلوروزیس

مصرف بیش از حد فلوراید می تواند بر روی مینای دندان به ویژه در کودکان زیر ۸ سال، لکه هایی ایجاد کند. این تغییر رنگ فلوروزیس نامیده می شود و ممکن است به صورت رگه های سفید یا طوسی در سراسر دندان ظاهر شود. در موارد شدید، فلوروزیس می تواند لکه های قهوه ای و قهوه ای تیره وحفره هایی را بر روی دندان ایجاد نماید. در حالیکه علائم ممکن است شبیه به پوسیدگی دندان باشد، اما فلوروزیس به طور کلی بی ضرر است.

جمع بندی

لکه های قهوه ای بر روی دندان ها اغلب نتیجه بهداشت ضعیف دهان و دندان، سیگار کشیدن و یا مصرف بسیاری از غذاها و نوشیدنی های تیره هستند. ممکن است بتوان لکه هایی که در سطح بیرونی دندان ها ایجاد می شوند، را برطرف نمود و یا به راحتی از تشکیل آنها جلوگیری کرد. در موارد محدود، لکه های قهوه ای روی دندان، علامتی از یک وضعیت پزشکی هستند یا ممکن است عوارض جانبی داروها باشند. اگر لکه های قهوه ای با علائم دیگری همراه باشند یا به درمان های بدون نیاز به نسخه، پاسخ ندهند، فرد باید به دنبال مشاوره ی پزشکی باشد. ایده خوب اینست که اگر از علت تغییر رنگ دندانهای خود مطمئن نیستید با دندان پزشک یا پزشک خود صحبت کنید.

منبع:

https://www.medicalnewstoday.com/articles/321480.php