Home / خبرها / اهمیت رادیوگرافی در درمانهای دندانپزشکی

اهمیت رادیوگرافی در درمانهای دندانپزشکی

۱۲ فوریه ۲۰۱۹- در حالی که برخی از کلینیک های دندانپزشکی هنوز از رادیوگرافی های معمولی دندان استفاده می کنند، رادیوگرافی های دندانی دیجیتال در بسیاری از کلینیک های دندانپزشکی در اکثر کشورها مورد استفاده قرار می گیرند. رادیوگرافهای دندانی یکی از ابزارهای بسیار مهم و مورد استفاده در معاینات و درمانهای دندانپزشکی هستند. تیم های دندانپزشکی باید به بیماران اهمیت رادیوگرافی دندان ها و مزایای آنها را توضیح دهند و دندانپزشکان باید بتوانند مشکلات بهداشتی رایجی که تنها می توانند با استفاده از رادیوگرافی های دندان شناسایی کنند را برای بیماران شرح دهند.

بسیاری از مردم درباره اثرات مضر تابش اشعه ی ایکس شنیده یا خوانده اند و از این رو از رادیوگرافی دندان بیم دارند. بعضی از بیماران، از جمله زنان باردار، ممکن است از مراجعه به دندانپزشک به دلیل ترس و تصورات غلط دوری کنند. بنابراین، تیم های دندانپزشکی باید مزایای رادیوگرافی دندان را به بیماران آموزش دهند. بسیاری از بیماران از ارزش رادیوگرافی های دندانی آگاهی ندارند و در عین حال آموزش بیماران در مورد اهمیت رادیوگرافی دندان ها گاهی نادیده گرفته می شود.

در ادامه شرح مختصری از نحوه استفاده از رادیوگرافی دندان در دندانپزشکی را آورده ایم.

رادیوگرافی پری اپیکال

رادیوگرافی پری اپیکال یک رادیوگرافی داخل دهانی است. در حقیقت فیلم رادیوگرافی در داخل دهان و دستگاه رادیوگرافی در خارج از سر قرار می گیرد. رادیوگرافی پری اپیکال برای مشاهده دندان ها، ریشه ها، آپیکس ها و استخوان ها و بافت اطراف آن استفاده می شود.

پری اپیکال به معنای “اطراف انتهای یک ریشه” است. به عبارت دیگر، رادیوگرافی پری اپیکال به منظور نشان دادن دندان از “تاج دندان تا نوک ریشه” گرفته می شود. فیلم رادیوگرافی پری اپیکال در سه اندازه موجود است. از اندازه ی صفر یا ۱ برای کودکان و از اندازه ۲ برای بررسی دندان های قدامی و خلفی در اکثر بزرگسالان استفاده می شود.

رادیوگرافی بایت وینگ

بایت وینگ یک رادیوگرافی داخل دهانی است که برای بررسی تاج دندانهای ماگزیلا و مندیبل مورد استفاده قرار می گیرد. رادیوگرافی Bitewing برای نشان دادن فواصل بین دندان ها استفاده می شود. از این نوع رادیوگرافی برای تعیین محل حفره در سطوح اینترپروگزیمال دندانها(فاصله ی بین دندانها) استفاده می شود و بنابراین تصویری از اکثر بافتهای اطراف ارائه نمی دهد. به عبارت ساده، هدف اصلی تصویر بایت وینگ، تشخیص پوسیدگی بین دندان ها است و همچنین یک ابزار مفید برای تشخیص بیماریهای پریودنتال و میزان استخوان بین دندان ها است. از این نوع رادیوگرافی می توان برای تشخیص تغییرات در تراکم استخوان به علت بیماری پریودنتال استفاده نمود. رادیوگرافی Bitewing همچنین می تواند برای تشخیص تجمع کلسیم استفاده شود. فیلم Bitewing دارای یک بال است که به فیلم چسبیده است. این بال بین دندانهای فک بالا و پایین قرار می گیرد و در حقیقت بیمار آن را گاز می گیرد تا فیلم را در داخل دهان خود نگه دارد.

بایت وینگ می تواند در مشاهده و تشخیص موارد زیر مفید باشد:

  • پوسیدگی اینتر پروگزیمال در مراحل اولیه؛
  • حفره های کوچک؛
  • پوسیدگی ثانویه زیر پرکردگی؛
  • طرح یا outline پر کردگی؛
  • درمان های قبلی زیر پر کردگی؛ و
  • تحلیل استخوان در مراحل اولیه بیماری پریودنتال.

رادیوگرافی پانورامیک

یک رادیوگراف پانورامیک دندان ممکن است برای بررسی اولیه ی دندان های بیمار استفاده شود. رادیوگرافی پانورامیک یک نمای پانوراما یا چشم انداز کامل از فک ارائه می کند. این نوع رادیوگرافی اجازه می دهد تا تمام قوس دندانی و مناطق مجاور، تنها با یک بار قرار گرفتن در معرض اشعه بر روی تصویر دیده شود.

رادیوگرافی پانورامیک بیشترین رادیوگرافی خارج دهانی است که در دندانپزشکی استفاده می شود؛ با این حال، برای دندانپزشکی محافظه کارانه، محدودیتهایی دارد، زیرا کیفیت تصویر آن برای تشخیص ضایعات پوسیدگی اولیه مناسب نیست، همچنین يکی از معايب دستگاه‌های راديوگرافی پانوراميک همپوشانی سطوح پروگزيمال در تصاوير راديوگرافيک دندان‌های خلفی است. برای غلبه بر اين مشکل، اخيراً گزينه‌ايی تحت عنوان Improved interproximal mode  در دستگاه Planemeca Promax ايجاد شده که با ايجاد زاويه افقی کمتر با ناحيه تماس دندانی حين حرکت دستگاه ميزان همپوشانی تصاوير راديوگرافی پانوراميک از دندان‌های خلفی به ويژه دندان‌های پرمولر را کاهش می‌دهد. بنابراین، رادیوگرافی پانورامیک برای معاینات اولیه ی دهان استفاده می شود و ممکن است نیاز به رادیوگرافی داخل دهان را مرتفع نکند. گاهی اوقات دندانپزشک ممکن است از ترکیبی از رادیوگرافی پانورامیک و رادیوگرافی داخل دهانی فالوآپ استفاده کند. رادیوگرافی پانورامیک جایگزین رادیوگرافی داخل دهانی نیست بلکه مکمل آن است. با این حال، برخی از دندانپزشکان رادیوگرافی پانورامیک را کودک پسندتر می دانند زیرا نیازی به قرار دادن فیلم در داخل دهان یک کودک مضطرب ندارد.

CBCT

دستگاه های CBCT به منظور ارائه ی تصاویری ۳ بعدی از بافت دندانی با کمک دوزهای نسبتا کم اشعه طراحی شده اند. یک دستگاه CBCT همچنین می تواند یک تصویر پانورامیک را ارائه کند، بدین ترتیب بیمار در معرض دوز پایینی از اشعه برای یک رادیوگرافی پانورامیک قرار می گیرد.

برخی از دستگاه های CBCT همچنین می توانند رادیوگرافی بایت وینگ و پری اپیکال را نیز بازسازی کنند؛ با این حال، دوز فعلی تابش اشعه در دستگاههای CBCT از تشخیص معمول و استاندارد پوسیدگی ها حمایت نمی کند. CBCT ممکن است برای ارزیابی و برنامه ریزی قبل از عملهای جراحی پیچیده ی دندانی استفاده شود یا زمانی که معاینات معمولی و تصاویر رادیوگرافی استاندارد برای تشخیص شکستگی عمودی ریشه بی نتیجه باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد کاربردهای CBCT، به مقاله Nicholas Drage  با عنوان “توموگرافی کامپیوتری با پرتو مخروطی (CBCT) در دندانپزشکی عمومی” مراجعه کنید.

منبع:

https://ap.dental-tribune.com/c/pure-dentistry/news/importance-of-radiography-in-dental-treatments/