آنچه باید در مورد کشیدن دندان دانست

دندانپزشکان و جراحان دهان به دلایل زیادی مانند یک دندان عقل دردناک یا دندان به شدت پوسیده، ممکن است مجبور به کشیدن دندان باشند. در برخی موارد، دندانپزشک برای ایجاد فضای مناسب برای پروتز دندان یا بریس[۱] ارتودنسی، مجبور می شود که یک دندان را بکشد.

یک جراح دندانپزشک، ممکن است هنگامیکه وضعیت یک دندان بسیار بغرنج باشد، آن را بکشد. در بسیاری موارد، دندانهای مولر سوم یا عقل موقعیت پیچیده ای دارند که باید کشیده شوند.

دندانپزشک یا جراح ابتدا دندان را بی حس می کند تا فرد راحت تر بتواند این عمل را تحمل کند. در حالی که کشیدن دندان هنوز هم ممکن است ناخوشایند باشد، تزریق بی حسی می تواند برای تسکین درد دندان و جلوگیری از بروز مشکلات بعدی مهم باشد.

در این مقاله روشهای گوناگون کشیدن دندان و اینکه چرا مردم به این کار احتیاج دارند را بیان می کنیم. ما همچنین مراحل آماده سازی و آنچه را که بعد از عمل انتظار داریم، شرح می دهیم.

کشیدن دندان چیست؟

حفره های دندانی، بیماری لثه و عفونت های دندانی همه دلایلی هستند که ممکن است دندانپزشک را مجبور به کشیدن یک دندان کند.

برخی از دلایل کشیدن دندان عبارتند از: حفره های دندانی، بیماری لثه، عفونت های دندانی، تروما یا آسیب دیدگی دندان یا استخوان اطراف آن، عوارض دندان عقل، آماده سازی برای پروتز دندان، برای بریس های دندان، اگر دندانها بسیار نامرتب و شلوغ باشند، و دندانهای شیری کودک که در سن مناسب نیافتاده باشند.

روشهای مختلف کشیدن دندان

روش کشیدن دندان به شکل، اندازه، موقعیت و محل قرارگیری دندان بستگی دارد.

جراحان دندانپزشک ممکن است کشیدن دندانها را به روش ساده یا جراحی طبقه بندی کنند. کشیدن ساده ی دندان زمانی امکان پذیر است که یک دندان در بالای لثه قابل مشاهده باشد و دندانپزشک پیش بینی کند که می تواند آن بطور کامل از محل خود بیرون بکشد.

در دندانهای بشدت پوسیده یا دندانهای نهفته، روش جراحی بکار گرفته می شود که مستلزم برداشتن بافت لثه، استخوان یا هر دو است. ممکن است جراح نیاز داشته باشد که دندان را به صورت تکه تکه خارج کند.

دندانهای عقل، آخرین دنداهایی هستند که می رویند و معمولاً اولین دندانهایی هستند که نیاز به کشیدن دارند زیرا در بسیاری از افراد بصورت دندان نهفته باقی می مانند. به عبارت دیگر آنها بطور کامل از لثه بیرون نمی آیند.

کشیدن دندان عقل یک روش متداول در جراحی دهان و دندان است.

آماده سازی

ابتدا فرد با پزشک یا جراح دهان خود مشورت می کند. در طول مشاوره، دندانپزشک تاریخچه پزشکی کامل بیمار را درخواست می کند. آنها همچنین درمورد هرگونه دارویی که فرد مصرف می کند، سؤال خواهند کرد.

برخی از افراد بسته به اینکه چه مقدار از دندان، استخوان یا هر دوی آنها باید برداشته شود، باید دارو یا داروهای خاصی را که مصرف می کنند، قطع و یا در روزهای منتهی به جراحی مصرف داروهای دیگری را آغاز کنند. همچنین ممکن است فرد در روز عمل جراحی داروهای خاصی دریافت کند.

متوقف کردن داروهای رقیق کننده ی خون

بسیاری از افراد برای جلوگیری از ایجاد لخته های خون در عروق، از داروهای رقیق کننده ی خون استفاده می کنند. این داروها می توانند منجر به خونریزی بیشتر در حین عمل شوند.

یک جراح دندانپزشک معمولاً می تواند خونریزی را در محل کشیدن دندان به روشهای زیر متوقف کند:

  • استفاده از داروهای موضعی لخته شدن بر روی لثه ها
  • پانسمان سوکت دندان با فوم یا گاز قابل حل
  • بخیه زدن محل کشیدن دندان

استفاده از گاز و اعمال فشار بعد از عمل نیز می تواند به توقف خونریزی کمک کند.

با این حال، افرادی که از داروهای رقیق کننده های خون استفاده می کنند، باید در طول مشاوره استفاده از این داروها را به جراح دندانپزشک خود اطلاع دهند.

برای اینکه بگوییم آیا فرد باید به طور موقت داروی خود را به یک داروی رقیق کننده ی خون دیگر تغییر دهد یا مصرف این نوع دارو را متوقف کند، ممکن است جراح نیاز به دیدن نتایج آزمایش خون اخیر بیمار یا مشورت با پزشک متخصص او داشته باشد.

به طور معمول، نیازی به قطع داروهای رقیق کننده خون قبل از کشیدن دندان نیست. هر کس در نظر دارد که تغییری در روش مصرف داروی خود ایجاد کند یا داروی خود را قطع کند باید ابتدا با دندانپزشک یا پزشک خود مشورت کند.

شروع آنتی بیوتیک ها

در چند مورد، دندانپزشک ممکن است قبل از کشیدن دندان آنتی بیوتیک تجویز کند. به عنوان مثال، آنها ممکن است این کار را برای درمان عفونت های دندانی با علائم گسترده مانند تب یا ضعف، یا تورم موضعی دهان انجام دهند. دندانهای بدون تورم نیازی به آنتی بیوتیک ندارند. همیشه دقیقاً مطابق دستور پزشک آنتی بیوتیک ها را مصرف کنید و از استفاده ی غیرضروری خودداری کنید.

اگر فرد در معرض خطر بالای عفونت اندوکاردیت عفونی، عفونت دریچه های قلبی یا پوشش داخلی اتاقک های قلب باشد، ممکن است به آنتی بیوتیک نیاز داشته باشد.

طبق گزارش انجمن قلب آمریکا (AHA) ، برای افرادی با شرایط قلبی خاص، خطر ابتلا به اندوکاردیت عفونی بعد از جراحی دندان افزایش می یابد.

انجمن قلب آمریکا و انجمن دندانپزشکی آمریكا توصیه می كنند كه افراد مبتلا به هر یک از موارد زیر از آنتی بیوتیك ها قبل از جراحی دندان استفاده كنند، تا خطر عفونت در آنها كاهش یابد:

  • دریچه ی مصنوعی قلب
  • سابقه ترمیم دریچه قلب با مواد پروتزی
  • پیوند قلب با ناهنجاری های ساختاری دریچه
  • ناهنجاری های مادرزادی قلبی خاص
  • سابقه اندوکاردیت عفونی

بیحسی هنگام عمل جراحی

دندانپزشک ماده ی بی حس کننده ی موضعی را در نزدیکی محل دندانی که قرار است کشیده شود، تزریق می کند. این تزریق ناحیه را بی حس می کند تا فرد هیچ دردی را احساس نکند. بی حسی بعد از عمل چند ساعت ادامه خواهد یافت.

یک فرد می تواند از داروهای آرام بخش استفاده کند، تا اضطراب را در طول عمل به حداقل برساند. دندانپزشک یا جراح ممکن است موارد زیر را به بیماران مضطرب ارائه دهند:

  • نیتروز اکسید که همچنین به عنوان گاز خنده شناخته می شود
  • داروی آرام بخش خوراکی
  • آرام بخش داخل وریدی یا IV
  • بیهوشی عمومی

فردی که بیهوشی عمومی دریافت می کند، در طول عمل کاملاً در خواب خواهد بود.

برخی از دندانپزشکان گزینه های فوق را در مطب خود ندارند. اگر فردی به هر یک از این موارد نیاز داشته باشد، باید در طول مشاوره به دندانپزشک خود اطلاع دهد و دندانپزشک ممکن است آنها را به جراح دهان ارجاع دهد.

روش

قبل از شروع کار، جراح از رادیوگرافی دندان فرد استفاده می کند. این تصاویر به آنها کمک می کند تا منحنی و زاویه ی ریشه یا ریشه های دندان را ارزیابی کنند.

پس از بی حسی موضعی منطقه، جراح کشیدن دندان را شروع می کند. دندانپزشک ممکن است دندان را بصورت چند قطعه ای از دهان خارج کند.

در صورت نهفته بودن دندان در زیر بافت لثه یا استخوان، دندانپزشک ممکن است لازم باشد لثه را جدا کند یا ناحیه ای از استخوان را خارج کند.

فرد نباید احساس درد کند، اما می توانیم انتظار داشته باشیم که فشار را بر روی دندان مذکور احساس کند. همچنین ممکن است صدای خرد شدن دندان یا استخوان شنیده شود. برخی افراد این تجربه را ناخوشایند و پریشان کننده می دانند.

اگر شخصی احساس درد کرد، باید فوراً به دندانپزشک یا جراح دهان خود اطلاع دهد. تا دندانپزشک عامل بی حس کننده ی بیشتری را به او تزریق کند.

پس از کشیدن دندان، ممکن است بخیه یا روشهای اضافی دیگری برای کنترل خونریزی لازم باشد. دندانپزشک یا جراح یک لایه ضخیم از گاز را بر روی محل قرار می دهد و از شخص می خواهد که آن را محکم گاز بزند تا خون را جذب کند و روند لخته شدن آغاز شود.

مراقبت های بعدی

در زیر روش هایی را برای کمک به کاهش ناراحتی و تسریع بهبودی بعد از کشیدن دندان آورده ایم.

تغییر گازهای دندانی

پس از کشیدن دندان، دندانپزشک یا جراح یک لایه ی ضخیم از گاز را روی محل قرار می دهد و از بیمار می خواهد که آن را گاز بزند و با فشار محکم به کنترل خونریزی کمک کند.

گاز باید حداقل ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در محل خود بماند. در طول این مدت هر وقت گاز با خون خیس شد، باید با گاز دیگری جایگزین گردد. خونریزی به احتمال زیاد ۱ تا ۲ روز بعد از عمل ادامه خواهد یافت.

کنترل درد

بی حسی ناشی از تزریق ماده ی بی حس کننده چند ساعت پس از کشیدن دندان از بین می رود. در صورت تداوم بی حسی با دندانپزشک خود تماس بگیرید.

دندانپزشک ممکن است برای کاهش درد و التهاب پس از عمل، دارو تجویز کند. اما به طور معمول، داروهای بدون نیاز به نسخه مانند استامینوفن یا ایبوپروفن برای کنترل درد پس از کشیدن معمولی دندان کافی هستند.

کنترل تورم

افراد ممکن است تورم خفیف صورت را در ناحیه ی کشیدن دندان تجربه کنند که طبیعی است. استفاده از یخ بر روی صورت ممکن است به کاهش تورم کمک کند. استفاده از بسته یخ در طول روز اول کشیدن دندان بسیار موثر است. بسته ی یخ را باید در پارچه ی نخی یا حوله ای نازک بپیچید و به مدت ۱۵ دقیقه بر روی محل گذاشته و سپس بردارید و برای دوره‌های یک تا دو ساعته همین کار را بصورت متناوب انجام دهید.

پرهیز از دستکار محل کشیدن دندان

۲۴ ساعت اول پس از کشیدن دندان بسیار مهم است. دستکاری یا تحریک ناحیه باعث می شود لخته های خون به طور مؤثر شکل نگیرند و روند بهبود را کند کنند. بنابراین باید از این موارد پرهیز کنید:

  • مکیدن محل
  • لمس آن با زبان
  • استفاده از نی
  • تف کردن
  • خوردن غذاهای جامد و مخصوصاً ترد
  • شستشوی شدید دهان
  • نوشیدن مشروبات الکلی یا استفاده از دهانشویه حاوی الکل
  • سیگار کشیدن

مراقبت در هنگام خوردن غذا

بعد از کشیدن دندان مایعات زیادی بنوشید و غذاهای نرم و مغذی بخورید. هنگامی که جویدن دوباره برای شما راحت گردید، به آرامی غذاهای جامد را دوباره وارد برنامه ی غذایی خود کنید. دندانپزشک غالبا جویدن غذا را با دندانهای طرف مقابل توصیه می کند تا زمانی که زخم کاملاً بهبود یابد.

مسواک زدن و نخ کشیدن دندان

بعد از کشیدن دندان به طور معمول مسواک بزنید و نخ دندان را بکشید، اما مراقب باشید که این دو کار لخته شدن خون را مختل نکند.

روز بعد از عمل، همچنین می توانید هر چند ساعت یکبار با آب نمک ولرم دهان خود را بشویید. برای این کار، نصف قاشق چایخوری نمک را به ۱ لیوان آب اضافه کنید و دهان خود را به آرامی با آن بشویید.

عوارض

یکی از عوارض کشیدن دندان، سوکت خشک(dry socket) است. این یک عفونت نیست بلکه حاصل باز ماندن سطح استخوان در ناحیه ی کشیدن دندان است که یا به این دلیل لخته نشدن خون یا به دلیل خارج شدن لخته از محل خود ایجاد می شود.

سوکت خشک باعث ایجاد درد شدید و تیر کشنده می شود که معمولاً چند روز پس از عمل شروع می گردد. همچنین می تواند باعث بوی بد دهان شود. اگر ۲ تا ۳ روز بعد از کشیدن دندان، درد شدیدی را احساس کردید، باید با دندانپزشک خود صحبت کنید.

درمان سوکت خشک شامل شستشوی ناحیه و قرار دادن خمیر دارویی بر روی استخوان در معرض، برای محافظت از آن است.

معمولاً افراد می توانند با رعایت دستورالعملهای مراقبتی بعد از عمل کشیدن دندان، از ایجاد سوکت خشک جلوگیری کنند، خصوصاً عدم کشیدن سیگار بعد از عمل.

عفونت یکی دیگر از عارضه ها است، و ممکن است زمانی رخ دهد که باکتری ها طی ۱-۲ روز بعد از عمل، خط لثه ی اطراف و داخل سوکت را آلوده کنند.

در صورت وجود هر یک از علائم زیر که نشانه ی عفونت است، باید با دندانپزشک خود تماس بگیرد:

  • تورم مداوم
  • چرک و قرمزی در داخل یا اطراف سایت
  • تب
  • تورم غدد در ناحیه ی گردن

اگر فردی در طول دوره نقاهت هیچ عارضه ای نداشته باشد، ممکن است نیازی به پیگیری و مراجعه ی مجدد به دندانپزشک خود نداشته باشد. بخیه ها معمولاً حل می شوند و نیازی به برداشتن ندارند.

یک دندانپزشک یا جراح دهان ممکن است برای بررسی چگونگی بهبود محل جراحی، یک ویزیت پیگیری را ۱ هفته بعد ترتیب دهد.

هزینه ها

هزینه ی کشیدن دندان متفاوت است و به عواملی مانند موارد زیر بستگی دارد:

  • جایی که فرد در آنجا زندگی می کند
  • نوع کشیدن
  • مراحل کار چقدر پیچیده و مشکل باشد
  • چه کسی این عمل را انجام دهد، به عنوان مثال جراحان متخصص دهان و دندان معمولاً بیش از دندانپزشکان عمومی دریافت می کنند.

افراد دارای بیمه ی دندانپزشکی، یا افرادی که برای کشیدن دندان به مراکز دولتی مراجعه می کنند، غالبا هزینه ی کمتری را برای کشیدن معمولی دندان می پردازند.

استفاده از ریشه دندان کشیده شده در روشهای جدید دندانپزشکی

درست است که کشیدن یک دندان عفونی یا کشیدن یک ریشه لازم است، اما در خیلی از موارد افراد بعد از کشیدن دندان نمی‌خواهند جایگزینی برای آن تعریف کنند یا اینکه می‌خواهند از جایگزین‌هایی بسیار ارزان قیمت مانند پروتزهای متحرک استفاده کنند. همانطور که اطلاع دارید پروتزهای متحرک سبب می‌شوند که استخوان ما تحلیل رود یعنی اینکه به مرور سطح استخوان از لحاظ عرض و ارتفاع و همچنین در عمق کاهش می یابد. به همین خاطر در علوم جدید سعی می‌شود یک دندان را root submerged  کنند یعنی وقتی می‌بینند حتی قادر به بازسازی تاج نیستند ولی ریشه فاقد عفونت است (اگر قرار است جایگزینی برای آن مثل ایمپلنت وجود نداشته باشد) آن را زیر لثه مدفون می‌کنند. البته برای اینکه دچار عفونت نشود نیاز به رعایت بعضی از شرایط دارد.

در بعضی از موارد نیز که نگه داشتن یک ریشه به طور کامل امکانپذیر نیست، قسمتی از ریشه را حفظ می‌کنند. چنانکه در علم ایمپلنت جدید ما برای حفظ استخوان یک بیمار به خصوص در ناحیه ای که در دید است، وقتی دیواره باکالی بسیار ضعیف باشد، قسمتی از ریشه را حفظ می‌کنیم. در واقع یک شیلد یا لایه ای از ریشه را نگه می‌داریم و سعی می‌کنیم از ناحیه کانال ریشه، ریشه را به دو نیم تقسیم کنیم که هیچ یک از اعصاب نکروزه یا مواد پرشده در آن باقی نماند.

این ریشه وقتی که به سمت استخوان قرار دارد، وضعیتی ایجاد می‌کند که استخوان ناحیه باکال یا استخوان سمت لب بعد از کشیدن یک دندان طبیعی حفظ شود( در غیر این صورت ممکن است کاملا فرونشیند و در واقع زیبایی ظاهری از بین برود، علاوه بر آن که ضخامت استخوان نیز کم شود)، در واقع ما دیواره باکالی را حفظ می‌کنیم که به این روش root memberane گفته می‌شود.

پس یک ریشه بعد از اینکه تاج دندانش از دست رفت، کاملا بی استفاده نیست، به مرور زمان وقتی قطعه‌ای از ریشه را نگه می‌داریم آن قطعه می‌تواند جذب استخوان شود و به عنوان استخوان در آن ناحیه عمل کند .

لازم است بدانید که در خیلی از موارد ما حتی ممکن است از قسمتهایی از ریشه در ناحیه های بین دندانی استفاده کنیم که بتوانیم دیواره بین دندانی را حفظ کنیم که بعد از کشیدن دندان ریشه دندان کناری کاملا عریان از استخوان نشود. اینها پروسه هایی هستند که در علم و تکنولوزی جدید به آنها عمل می‌شود.

به همین دلیل حتی در ایمپلنتولوژی دیجیتال ما می‌توانیمroot memberane  را پیشنهاد کنیم، که به جای گرفتهای استخوانی استفاده شود. پروسه را در روش دیجیتال طراحی کرده و قسمتی از ریشه را که عضوی از بدن است به جای ماده ی پیوندی که از بدن انسانهای دیگر یا حیوانات گرفته می‌شود یا بطور مصنوعی ساخته می‌شود، استفاده کنیم تا استخوان را حفظ کنیم.

خلاصه

قبل از کشیدن دندان، فرد با دندانپزشک یا جراح دهان خود ملاقات می کند تا در مورد روش انجام آن با هم صحبت کنند.

در طی این مشاوره، تاریخچه ی پزشکی کاملی از بیمار گرفته می شود. در مورد مشکلات سلامت پیشین و فعلی فرد و معالجات پیشین او سؤالاتی می شود تا از اطمینان حاصل شود كه تدابیر ایمنی برای بیمار بطور کامل در نظر گرفته شود.

قبل از کشیدن دندان، دندانپزشک یا جراح دهان با بی حسی موضعی محل را بی حس می کنند. اگرچه این روش دردناک نیست، اما ممکن است باعث ناراحتی شود.

فرد می تواند چندین کار برای کمک به سرعت بخشیدن به بهبودی محل کشیدن دندان انجام دهد. درنهایت ، جلوگیری از دستکاری یا تحریک محل کشیدن دندان بسیار مهم است. این به لخته شدن خون و بهبودی زخم کمک خواهد کرد. در روشهای جدید دندانپزشکی از ریشه ی دندان برای حفظ ساختار استخوان یا برای پیوند استخوان استفاده می شود.

منبع:

https://www.medicalnewstoday.com/articles/327170.php#summary

digital-dentaltechnology.com

 

[۱] بریس دندان به وسیله‌ ای گفته می‌شود که برای اصلاح ناهنجاری‌ های دندانی، فکی و ردیف و مرتب کردن دندان‌ ها به کار برده می‌شود. بریس عموماً از دو بخش براکت و سیم قوسی (آرچ وایر) تشکیل می‌شود.