Home / خبرها / رفع حساسیت شدید عاجی با استفاده از خمیر دندان حاوی بیوگلاس: یک کارآزمایی بالینی

رفع حساسیت شدید عاجی با استفاده از خمیر دندان حاوی بیوگلاس: یک کارآزمایی بالینی

نویسندگان: دکتر Stefano Daniele و دکتر Andrea Alessandri

۸ آوریل ۲۰۲۰ – در روشهای بالینی، رفع حساسیت شدید عاجی (DH[1]) همیشه یک چالش بوده است. بهترین رویکرد پیشنهاد راه حل هایی در خانه مانند خمیردندان ها یا دهانشویه هایی است که ویژه ی دندانهای حساس تهیه شده اند، اما اغلب بیماران با کمک این روش ها تسکین قابل توجهی را تجربه نمی کنند.

Dentine hypersensitivity experience using toothpaste with added bioglass1

سال گذشته، ما با Richard Whatley ، مدیر عامل شرکت BioMin Technologies آشنا شدیم که نمونه هایی از خمیردندان BioMin F را برای رفع حساسیت شدید عاجی به ما هدیه کرد. وی درباره ی فن آوری اثربخشی این خمیر دندان مبتنی بر شیشه ی زیست فعال توضیح داد. او گفت: ذرات بیوگلاس موجود در خمیر دندان BioMin F به بافت سخت دندان چسبیده و سپس به آرامی در بزاق حل می شوند تا یون های کلسیم، فسفات و فلوراید را آزاد کنند که در سایت های هسته زایی(nucleation sites) به صورت کریستال های فلورآپاتیت رسوب می کنند و توبولهای باز عاجی را مسدود نمایند.

طبق تئوری هیدرودینامیکی Brnnström ، حرکت مایعات در داخل لوله‌های عاجی در پاسخ به محرکهایی مانند سرما (اول از همه) و غذاها و نوشیدنی های گرم و شیرین، باعث تحریک الیاف ادونتوبلاست و پایانه های اعصاب و در نتیجه ایجاد درد لحظه ای و حاد، مثل یک شوک الکتریکی می شود. این درست همان چیزی است که بیماران از آن به عنوان درد ناشی از DH یا حساسیت عاجی یاد می کنند.

یک پلیمر ویژه در خمیر دندان BioMin F ، قادر به پیوند شیمیایی کلسیم موجود در بیوگلاس به هیدروکسی آپاتیت در مینای دندان است. این اتصال شبیه به اتصال سیمان گلاس ایونومر به سطوح دندان است. بزاق به آرامی این ذرات بیوگلاس را حل می کند. با این کار امکان انتشار یون ها از ذرات بیوگلاس برای بیش از ۸-۱۲ ساعت پس از مسواک زدن وجود دارد بدین ترتیب امکان ایجاد کریستال های جدیدی از فلوروآپاتیت وجود دارد، این کریستالها بر روی سایت های هسته زا مانند عاج پری توبولار و سطوح داخلی توبول های عاجی تشکیل می شوند. شکل گیری و تکامل این بلورهای فلورآپاتیت توبولهای عاجی باز را مسدود کرده و درد DH را تسکین می بخشد.

توجه به این نکته حائز اهمیت است که غلظت فلوراید موجود در خمیر دندان BioMin F بسیار پایین تر از سایر خمیردندان های جلوگیری کننده از پوسیدگی یا برطرف کننده ی DH است که در بعضی از کشورها غالباً از ۱۰۰۰ تا تقریبا ۵۰۰۰ ppmفلوراید استفاده می کنند. غلظت فلوراید موجود در BioMin F تنها ۵۳۰ ppm است و این غلظت برای تحریک تشکیل کریستال های فلوروآپاتیت بر روی سطوح دندان کافی است.

خمیردندان های حاوی فلوراید محلول (به طور معمول شامل سدیم فلوراید یا مونوفلوروفسفات سدیم) نیاز به غلظت بالایی از فلوراید دارند زیرا بیشتر فلوراید موجود با جریان بزاق شسته می شود، اما در چنین غلظت های بالایی، کریستالهای آمورف کلسیم فلوریت را بر روی بافت سخت دندان تشکیل می دهند که فلورآپاتیت معدنی نیستند. بسیار مهم است که رمینرالیزاسیون بر روی ضایعات پوسیدگی اولیه (کدهای ۱ و ۲ در سیستم بین المللی تشخیص و ارزیابی پوسیدگی) تشکیل شود. یک مقاله علمی در مورد تحقیقات پوسیدگی منتشر شده در سال ۲۰۱۳ توسط هیل و همکارانش نشان داد که تنها غلظت فلوراید کمتر از ۴۵ پی پی ام در تقویت رمینرالیزاسیون هنگام ترکیب کلسیم و فسفات برای تشکیل کریستال های فلورآپاتیت(fluorapatite crystals) مؤثر است. فلورآپاتیت در مرحله ی بلوری خود قادر به تبادل یون در محیط دهان است (تعادل بین رمینرالیزاسیون و دمینرالیزاسیون ).

فاز کریستالی فلورآپاتیتی که توسط بیوگلاس ساخته شده است، ویژگیهای مقاومت در برابر اسید را نیز بهبود بخشیده است. محصولاتی که حاوی غلظت بالایی از فلوراید هستند، مانند خمیر دندان ها و وارنیشها ممکن است بتوانند یک فاز کریستالی آمورف روی مینای دندان تشکیل دهند، اما همانطور که گفته شد این رمینرالیزاسیون محسوب نمی شود، زیرا آنها فقط فلوریت کلسیم هستند. فلوریت کلسیم مانند کریستال های فلورآپاتیت در برابر اسید مقاوم نمی باشد، و مقاومت در برابر اسید یک ویژگی بسیار مهم برای غلبه بر چالش DH است. در حقیقت، یک لایه آمورف و بدون مقاومت در برابر اسید، مستعد حل شدن در تماس با نوشیدنی های فرسایشی یا مواد غذایی است، در نتیجه درد مجدد DH به دلیل قرار گرفتن توبولهای عاجی در معرض محیط دهان آغاز می شود.

آزمایش بالینی با BioMin F برای حساسیت عاجی

ما این کارآزمایی را در نوامبر سال ۲۰۱۸ بر روی بیماران مبتلا به DH متوسط تا شدید آغاز کردیم. در ژوئیه ی سال ۲۰۱۹ آخرین فراخوان از این کارآزمایی جمع آوری شد. در این کارآزمایی، به هر شرکت کننده یک نمونه خمیر دندان BioMin F داده شد و نحوه ی استفاده از آن برای دو بار در روز و به مدت دو هفته تا قبل از فراخوان پایانی توضیح داده شد.

در فراخوان، یک برگه ی ارزیابی به شرکت کنندگان داده شد که شامل برخی سؤالات کلی از جمله: تجربه آنها از طعم خمیردندان، بافت آن و قابلیت کف سازی آن بود، همچنین برخی سؤالات خاص از قبیل استفاده قبلی آنها از خمیر دندانهای دیگر برای DH پرسیده شد. در این پرسشنامه بطور خاص از بیماران خواسته شد كه مقیاس تسكین درد ناشی از DH را پس از استفاده از BioMin F در مقیاس ۰ تا ۱۰ ارزیابی كنند. ما در نظر گرفتیم كه میانگین نمره ۹ یا ۱۰ بدین معنا است كه DH با استفاده از خمیر دندان BioMin F فقط در طی دو هفته، كاملاً برطرف شده است.

برای بیمارانی که DH منتشر در نواحی سرویکال دندان های خود داشتند و به مدت دو هفته از BioMin F استفاده کردند، این رویکرد بطور قابل ملاحظه ای درد ناشی از DH را کاهش و یا بکلی از بین برد.

درصدی از بیماران را در این مطالعه ی بالینی نشان می دهد که درد را بعد از مصرف غذای سرد، گرم یا اسیدی و بعد از مسواک زدن دندان های خود با آب سرد گزارش کرده بودند. اکثر بیمارانی که در این کارآزمایی شرکت داشتند، DH منتشر (۵۸٫۶۲ درصد) داشتند یا گاه گاهی از درد DH (37.93٪) شکایت داشتند، و تنها ۳٫۴۴ درصد از بیماران هیچ دردی که مرتبط با DH باشد، را گزارش نکردند.

از ۲۹ بیمار شرکت کننده در این کارآزمایی بالینی، اکثریت (۴۸٫۲۷ درصد) گزارش دادند که قبلاً از خمیر دندان دیگری برای رفع DH استفاده می کردند.

چند بیمار که دو بار در روز به مدت دو هفته از خمیر دندان BioMin استفاده کرده بودند، کاهش درد DH را گزارش دادند. اکثر بیماران گزارش دادند که درد ناشی از DH در آنها تسکین یافته است. به طور خاص ، ۲۷٫۵۸ درصد از بیماران تحت درمان با BioMin F به مدت دو هفته، از بین رفتن حساسیت دندانی خود را گزارش کردند، در حالی که در ۵۲٫۷۲ درصد از بیماران، درد به طور قابل توجهی کاهش یافته بود. فقط ۲۰٫۶۸ درصد از افراد پس از استفاده از BioMin F به مدت دو هفته، هیچ گونه تغییر واضحی را گزارش نکردند. نکته ی مهم این است که هیچ بیماری افزایش درد DH را گزارش نکرده بود.

یکی از آخرین سؤالاتی که از بیماران پرسیده شد، این بود که آیا آنها احساس می کنند که استفاده از BioMin F به جای خمیر دندان قبلی آنها برای مقابله با DH بیشتر موثر بوده است؟ همانطور که در شکل ۶ نشان داده شده است پاسخ تعداد زیادی از افراد (۷۳٫۰۷٪) مثبت بود.

اکنون می خواهیم یک مورد کلینیکی خاص را از این کارآزمایی شرح دهیم که نشان دهنده ی ویژگیهای مقاوم در برابر اسید کریستالهای فلورآپاتیت است که توسط بیوگلاس موجود در BioMin F ساخته شده است. یک بیمار زن ۴۴ ساله مبتلا به DH شدید، آزمایش BioMin F را براساس دستورالعملهای ما (دو بار در روز) انجام داد، و پس از تنها چند روز، او اعلام کرد که درد ناشی از DH در او به میزان زیادی بهبود یافته است و او بسیار راضی بود.

در روزهای بعد، این شخص بیمار شد و دوره های مکرری از استفراغ را با ریفلاکس اسید معده با pH بسیار پایین (pH تقریبا ۱) تجربه کرد. این اسید قوی موجب از بین رفتن هر گونه لایه ی نازک از مواد معدنی ایجاد شده بر روی حفره های توبولهای عاجی و احتمالاً بروز مجدد درد DH می شود. طبیعتا بیمار از این بیم داشت که این اتفاق بیافتد. وی در پایان دو هفته استفاده از این خمیر دندان، هنگام شستشوی دندانهای خود با آب سرد پس از مسواک زدن در هوای سرد زمستان، درد حساسیت خود را چک کرد و به محققان گزارش داد که فایده ی استفاده از BioMin F ، این بود که درد DH با وجود دوره های مکرری از استفراغ با ریفلاکس اسیدی، بدون تغییر باقی مانده است .

این نتایج بهمراه مطالعات میکروسکوپی محققان دانشگاهQueen Mary  لندن، نشان می دهد که بیوگلاس موجود در خمیردندان یک لایه ی معدنی آمورف روی حفره های توبولهای عاجی تولید نمی کند، بلکه یک فرآیند کانی سازی واقعی را از طریق تشکیل کریستال های فلوراپاتیت ایجاد می کند که در برابر اسید مقاوم است، این موضوع در شکلهای زیر قابل مشاهده است.

Dentine hypersensitivity total

منبع:

https://www.dental-tribune.com/clinical/dentine-hypersensitivity-experience-using-toothpaste-with-added-bioglass-a-clinical-trial/

 

[۱] dentine hypersensitivity