رنگ های مختلف زبان چه معنایی دارند؟

تغییر در رنگ زبان می تواند بیانگر یک مسئله ی زمینه ای بهداشتی مانند عفونت باشد. بیماری ها یا شرایط پزشکی نیز می توانند بر شکل و بافت زبان تأثیر گذارند.

برای اطلاعات بیشتر در مورد معنای احتمالی تغییرات رنگ زبان و مواردی که مراجعه به پزشک ضروری است، این مقاله را مطالعه کنید.

مشخصات رنگ و بافت سالم زبان چیست؟

معمولاً زبان فرد به رنگ صورتی است و دارای یک پوشش مایل به سفید نازک در بالا و کناره ها می باشد. سایه صورتی ممکن است روشن یا تیره باشد.

یک زبان سالم دارای پاپیلای زیادی در قسمت بالا و در کنار است. پاپیلاها برجستگی هایی کوچک و گوشتی هستند که بر روی ناحیه ی رویی زبان بافتی زبر را ایجاد می کنند.

رنگ ها و بافت های مختلف

مشکلات زمینه ای سلامت باعث ایجاد رنگ های مختلفی در زبان می شود. برخی از این مسائل به خودی خود برطرف می شوند، در حالی که برخی دیگر نیاز به درمان دارند.

در زیر چندین رنگ زبان و شرایط پزشکی مرتبط که احتمالاً منجر به بروز این رنگ های متفاوت می شوند را توصیف می کنیم.

سیاه

تجمع کراتین می تواند باعث سیاه شدن زبان شود. کراتین پروتئینی است که در پوست، مو و ناخن ها وجود دارد. طبق اطلاعات مرکز ژنتیک و بیماری های نادر، تجمع کراتین در زبان می تواند باعث سیاه شدن و ظاهری مودار بر روی زبان[۱](hairy tongue) شود که می تواند ناشی از:

  • بهداشت ضعیف دهان و دندان
  • داروها، مانند برخی از آنتی بیوتیک ها
  • مصرف دخانیات
  • پرتو درمانی

همچنین نوشیدن مایعات تیره – مانند قهوه یا چای سیاه – می توانند زبان را سیاه کنند.

در موارد نادر، یک زبان سیاه از یک وضعیت بهداشتی جدی تر مانند “دیابت ” یا ” HIV” ناشی می شود.

اطلاعات بیشتر درباره زبانهای سیاه را در لینک زیر مطالعه کنید:

www.medicalnewstoday.com/articles/327163

سفید

زبان رنگ پریده با لکه های سفید ممکن است ناشی از یک عفونت قارچی مانند برفک دهان باشد. برفک دهان می تواند دردناک باشد و باعث ایجاد لکه های ضخیم، سفید یا قرمز بر روی زبان شود. ممکن است فرد در بلع یا خوردن دچار مشکل گردد.

یکی دیگر از دلایل احتمالی لوکوپلاکی(leukoplakia) است. این حالت باعث می شود تکه های سفید یا پلاک مانندی روی زبان ایجاد شود. لوکوپلاکی، واکنشی به محرکهایی مانند ناصاف بودن دندان، نامتناسب بودن دندان مصنوعی ، سیگار کشیدن و تنباکوی بدون دود است. لوکوپلاکی به صورت پلاک یا لکه های سفید در دهان دیده می‌شود و معمولا بدون درد است و نمیتوان آن را پاک کرد. ممکن است لوکوپلاکی وضعیت پیش سرطانی هم باشد. مشاهده تغییراتی در دهان یا ضایعاتی که از بین نمی‌روند، نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.

همچنین، ممکن است بر روی زبان به دلیل لیکن پلان (Lichen planus) یا خزه پوستی، نوعی از بثورات سفید ظاهر شود.

اطلاعات بیشتر درباره زبانهای سفید را در لینک زیر مطالعه کنید:

www.medicalnewstoday.com/articles/319814

بنفش

در اثر گردش خون ضعیف یا بیماری قلبی، زبان ممکن است به رنگ بنفش دیده شود.

به گفته ی وزارت بهداشت، درمان و خدمات انسانی، یک زبان بنفش همچنین می تواند نشانه بیماری کاوازاکی باشد. این یک بیماری نادر اما جدی است که باعث التهاب رگ های خونی می شود.

قرمز

زبان همچنین می تواند قرمز و برآمده شود، که این امر می تواند نشانگر کمبود ویتامین B یا بیماری مخملک (تب اسکارلت) باشد.

از طرف دیگر، این تغییرات می تواند به عنوان بخشی از واکنش آلرژیک به یک دارو یا مواد غذایی ایجاد شود.

یک زبان قرمز و با برآمدگی هایی بر روی آن همچنین می تواند نشان دهنده گلوسیت یا التهاب زبان باشد. در موارد نادر، نشانه ی دیگری از بیماری کاوازاکی است.

پزشکان ممکن است به یک زبان دارای متورم، دارای برآمدگی و قرمز رنگ، اصطلاحا زبان توت فرنگی گویند.

خاکستری

طبق اعلام سازمان ملی اختلالات نادر، وضعیتی به نام “زبان جغرافیایی” می تواند باعث ایجاد لکه های سفید مایل به خاکستری بر روی زبان شود. خطوط سفید سپس بین این لکه ها شکل می گیرد و ظاهری شبیه به نقشه به زبان می دهد.

اگزما همچنین ممکن است باعث تغییر رنگ زبان به رنگ خاکستری شود. یک مطالعه در سال ۲۰۱۷ که شامل ۲۰۰ فرد مبتلا به اگزما بود، نشان داد که ۵/۴۳ درصد از شرکت کنندگان زبان خاکستری یا کم رنگ دارند.

زرد

زرد شدن زبان معمولاً از رشد باکتریها ناشی می شود. بهداشت ضعیف دهان و خشکی دهان می تواند هر یک منجر به رشد بیش از حد باکتری ها بر روی زبان شود.

همچنین، ممکن است زبان قبل از سیاه شدن و مودار شدن زرد شود. این اتفاق زمانی می افتد که پاپیل ها بزرگتر شوند، و باکتری هایی را که روی سطح زبان قرار می گیرند، به دام اندازند.

در موارد نادر، شرایط سلامتی جدی تر باعث زرد شدن زبان می شود. یک مطالعه در سال ۲۰۱۹ نشان می دهد که یک زبان زرد می تواند نشانه ی “دیابت” باشد. یرقان نیز یکی دیگر از دلایل احتمالی زردی زبان است.

اطلاعات بیشتر درباره زبانهای زرد را در لینک زیر مطالعه کنید:

www.medicalnewstoday.com/articles/320022

نارنجی

وقتی زبان به رنگ نارنجی در می آید، همان عواملی که منجر به زردی زبان می شوند، مانند بهداشت ضعیف دهان و دندان یا خشکی دهان ممکن است مسئول آن باشند.

برخی از آنتی بیوتیک ها و غذاها نیز می توانند رنگ زبان را به رنگ نارنجی تغییر دهند، مانند غذاهایی که مملو از بتا کاروتن هستند. بتا کاروتن همان ترکیبی است که به هویج رنگ نارنجی می بخشد.

اطلاعات بیشتر درباره زبانهای نارنجی را در لینک زیر مطالعه کنید:

www.medicalnewstoday.com/articles/321426

سبز

به دلیل تجمع باکتری ها ممکن است زبان به رنگ سبز در آید و دلایل ایجاد رنگ سبز ممکن است با دلایل ایجاد رنگ زرد یا سفید در زبان مشابه باشد. در بعضی موارد، یک پوشش مو مانند بر روی زبان ایجاد می شود.

اطلاعات بیشتر درباره زبانهای سبز را در لینک زیر مطالعه کنید:

www.medicalnewstoday.com/articles/321481

آبی

رنگ آبی زبان می تواند نشانگر کمبود اکسیژن در خون باشد. این ممکن است ناشی از علل زیر باشد:

  • کمبود اکسیژن از ریه ها
  • اختلالات خونی
  • بیماری عروق خونی
  • بیماری کلیوی

سطح پایین اکسیژن در خون جدی است و نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد.

اگزما یکی دیگر از دلایل احتمالی تغییر رنگ زبان به رنگ آبی است.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنید

برخی از تغییرات ملایم در رنگ و سایه ی زبان بی ضرر هستند. به عنوان مثال، هنگام نوشیدن یک لیوان شربت آلبالو یا انگور سیاه ممکن است رنگ زبان تغییر کند.

در مواردی که تغییر رنگ، تغییر شکل یا اندازه ی زبان بیش از چند روز طول بکشد و به حالت عادی باز نگردد، به پزشک مراجعه کنید.

همچنین هرگونه تغییر در پوشش زبان می تواند نشان دهنده ی عفونت باشد و ممکن است نیاز به درمان داشته باشد.

علاوه بر این، چنانچه تغییرات شدیدی در میزان رطوبت دهان خود احساس کردید بهتر است به پزشک مراجعه کنید.

تشخیص بیماری با خواندن علایم زبان

خواندن علایم زبان عملی در طب سنتی چینی است که شامل ارزیابی سلامت کلی فرد بر اساس ظاهر زبان او است.

یک پزشک شکل، رنگ، اندازه و پوشش زبان را بررسی می کند، سپس از این اطلاعات برای تشخیص استفاده می نماید. به عنوان مثال ، یک زبان کوتاه و نازک ممکن است کمبود آب بدن را نشان دهد.

نکاتی مهم برای حفظ بهداشت دهان و دندان

انجمن دندانپزشکی آمریکا نکات زیر را برای سالم نگه داشتن دهان توصیه می کند:

  • حداقل دو بار در روز با خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنید
  • خوردن یک رژیم غذایی سالم با قند کم
  • هر روز فواصل بین دندان های خود را تمیز کنید
  • به طور مرتب برای معاینه به دندانپزشک مراجعه کنید
  • اجتناب از سوراخ کردن زبان یا لب
  • اجتناب از محصولات دخانی

خلاصه

تغییر رنگ زبان رایج است و می تواند بیانگر یک مسئله ی زمینه ای برای سلامت باشد. برخی از علل زمینه ای این تغییر رنگ ممکن است جدی باشند و برخی نیاز به درمان دارند.

یک زبان سالم معمولاً به رنگ صورتی است و پوششی مایل به سفید در قسمت بالا و پهلوها دارد.

هنگامی که تغییر در رنگ، شکل، اندازه یا بافت زبان بیش از چند روز طول بکشد، احتمالاً مراجعه به پزشک ایده خوبی است.

منبع:

https://www.medicalnewstoday.com/articles/tongue-color#summary

 

[۱] تجمع کراتین اضافی روی پاپی‌های نخی‌شکل سطح دورسال زبان باعث ایجاد رشته‌های طویلی می‌شود که ظاهر آنها شبیه به مو است.